نقش هوش هیجانی پرستاران بر کنترل تعارض های شغلی (مطالعه ی موردی بیمارستان امام سجاد (ع) شهر یاسوج )- قسمت 32

ليكرت برخي از علل بوجود آمدن تعارض را كه از طريق مدرنيزه شدن جوامع ايجاد شده مورد تجزيه و تحليل قرار داده است . اين نوع تعارضات از انتظارت غير واقعي و پيچيدگي هاي اجتماعي و سيستم هاي سازماني نشأت مي گيرد . ايجاد تعارض در نتيجه اختلاف بين اهداف سازمان رسمي و رشد رواني فرد نيز به وجود مي آيد . در حالي كه سازمان بر وابستگي و اطاعت  از دستورات اعضاء تاكيد دارد . افرادي كه به بلوغ رواني رسيده اند دوست دارند مستقل باشند ، خلاقيت داشته باشند ، در تصميم گيري ها وانجام فرايند تصميم گيري شركت جويند؛ كه اگر نيازهاي افراد و انتظارات سازمان با يكديگر سازگاري نداشته باشند به ايجاد تعارض رفتاري منجر مي گردد .
3- تعارض ساختاري  : اين تعارضات به واسطه جرياناتي در ارتباط با طراحي ساختار سازمان و همچنين طراحي واحدهاي زير مجموعه سازمان ايجاد مي شود كه به برخي از آنها اشاره مي گردد:
•    اندازه سازمان : هر چه ساختار سازمان بزرگتر باشد زمينه ايجاد تعارض بيشتر است . تعارض ها خيلي مشابه هستند ، زيرا هنگامي كه سازمان بزرگتر باشد ، بيشتر برخوردها غير شخصي و رسمي بوده ، اهداف نامشخص ، نظارت و سرپرستي در سطح بالا مي باشد و براي رساندن اطلاعات واضح و متنوع راه هاي زيادي وجود دارد ، تا اينكه به مقـصد برسد كه ايـن عوامـل موجــب ايجاد زمــينه تــعارض مـــي گردد ( موريس 4، 1984 ، به نقل از قرباني ).
•    اختلاف بين صف و ستاد : يكي از منابع تعارض اختـلاف بين واحدهاي صـف و سـتاد در داخـل سـازمان مي باشد . واحدهاي صف شامل كاركناني است كه به طور مستقيم در ارتباط با فعاليت هاي سازمان قرار دارند و واحدهاي ستاد عمدتا‌ً نقش مشورتي و پشتيباني ازكاركردهاي نيروهاي صفي دارند. كه اين تعارضات از وجود ادراكات مختلف از نقش ها و مسئوليت ها نشأت مي گيرد، كه عموما‌ً كاركنان ستادي اغلب احساس بي اختياري كرده و از عدم كنترل و نظارت ناراحت هستند . اين ادراكات موجب ايجاد تعارض بين صف و ستاد مي گردد ( چاندن ، 1998 ، به نقل از قرباني ) .

  • مشاركت :  اين گمان وجود دارد كه اگر زيردستان در فرايند تصميم گيري ، اجازه مشاركت پيدا نكنند ، آنها احساس ناراحتي كرده و همين ناراحتي ها به تعارض منجر خواهد شد؛ از طرف ديگر به طور غير مستقيم ، اگر زيردستان فرصت مشاركت بيشتر داشته باشند ميزان تعارض نيز بالا خواهد رفت . وجود اين تعارض بيشتر به خاطر اين حقيقت است كه مشاركت زيادتر منجر به افزايش آگاهي افراد از اختلافات مي شود ، اين تعارض هنگامي كه افراد علاقمند به تحميل نظرات خود به ديگران هستند افزايش بيشتري پيدا مي كنند ( موريس ، 1984 ) .
  • ابهام نقش  :  نقش ها شامل دسته اي از فعاليت ها هستند كه به يك جايگاه معين در سازمان وابسته هستند . اگر اين فعاليت هاي كاري خوب تعريف نشوند ، شخصي كه كار انجام مي دهد؛ يعني، متصدي شغل نمي تواند آنچنان كه مردم از او انتظار دارند ، وظيفه اش را انجام دهد ، بخاطر اين كه نقش او خوب و واضح تعريف نشده است . اين امر موجب ايجاد تـعارض بين شخــص و افــرادي كه به كار او وابسـته هستند مي شود .
  • طراحي گردش كار:  اگر ساختار گردش كار و شرايط هماهنگي كاري ، خوب طراحي نشده باشد به مشكلات درون گروهي و تعارض منجر مي شود به خصوص وقتي كه كارها به همديگر وابستگي متقابل داشته باشند . طبق نظر موريس سازمان ها از گروه هاي مختلفي تشكيل شده اند كه با يكديگر كار كرده تا از طريق همكاري به اهداف مشترك دست يابند . براي مثال؛ در يك دانشگاه بايد بين مدير و استادان و ساير كاركنان اداري به دليل اينكه به هم وابسته اند، همكاري وجود داشته باشد، در غير اين صورت بين آنها تعارض بوجود مي آيد .
  • كميابي منابع  : وقتي كه افراد بايد منابع سازمان مانند سرمايه ، تسهيلات و غيره را به طور مشترك استفاده كنند و اين منابع كمياب موجب ايجاد رقابت شديد در جهت بدست آوردن آنها شود .  وقتي كه كميابي منابع وجود دارد ، كاركنان سازمان بايد تعديل پيدا نمايند . سطوح سازمان مي بايست كاهش پيدا كنند كه در صورت عدم توجه رقابت شديد براي دريافت منابع مالي ايجاد شده و همين امر موجب ايجاد و پرورش تعارض مي شود .

تحقيقات نشان داده اسـت كه دو نفر دانشـمند كه با هم توافــق ندارند، خصـومت خود را نـشـان نمي دهند مگر زماني كه  كاهش فضـاي آزمايشـگاهي آنها را جهـت نگـهداري محل كارشان بر انگيزد (توماس 1 1976 به نقل از قرباني ،1378 ) .
2-70 پیشینه تحقیقات و مطالعات انجام گرفته
بر اساس بررسی های پژوهشگران ، در زمینه ی نقش و تاثیر هوش هیجانی پرستاران بر کنترل تعارضهای شغل ، پژوهش های اندکی صورت گرفته است. نظر به تحقیقات مشابه با موضوع تحقیق حاظر در حوزه های دیگر ، به بعضی آثار منتشر شده در این زمینه اشاره می شود.
مجله مدیریت ارتقای سلامت (1390) در بررسی تاثیر آموزش هوش هیجانی بر تعارض شغلی پرستاران نشان داد که آموزش هوش هیجانی تاثیر مثبت و معناداری در تعارض شغلی پرستاران داشته است.
دکتر فرهاد جمهری (1387) در بررسی رابطه ی هوش هیجانی با انواع سبک های مدیریت تعارض به این نتیجه رسید که بین سبک همکاری و هوش هیجانی ، رابطه ی معنی دارای وجود دارد.
منصور بیرامی (1388) در بررسی رابطه ی سلامت روانشناختی و هوش هیجانی با فرسودگی شغلی در پرستاران بیمارستان های دولتی تبریز ،نشان داد که متغیرهای هوش هیجانی نقش معنی داری در پیش بینی تغییرات فرسودگی شغلی پرستاران دارد.
فهیم دوی
ن(1384) در بررسی رابطه ی هوش هیجانی با مدیریت تعارض بین مدیران آموزشی و اجرایی دانشکده های منتخب تربیت بدنی ، به این نتیجه رسید که بین هوش هیجانی و انتخاب راهبرد کنترل همبستگی معنادار منفی ، بین هوش هیجانی و انتخاب راهبرد راه حل گرایی همبستگی معنا دار مثبت ، و بین هوش هیجانی با راهبردهای عدم مقابله عدم همبستگی وجود دارد.این تحقیق نسان داد که افراد دارای هوش هیجانی بالا در مواجهه با فشار روانی انعطاف نشان می دهند و خود برانگیختگی بالایی دارند.
فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز (1386) ،مطالعه تاثیر آموزش مهارت های هوش هیجانی بر شیوه های مقابله با فشار روانی .
طیبه علیپور (1389) ،نقش هوش هیجانی کتابداران در اتخاذ استراتژی های مدیریت تعارض ،که نشان داد اتخاذ استراتژی های راه حل گرایی در کارکنان دارای هوش هیجانی بالا ،به طور معناداری بیش از کارکنان دارای هوش هیجانی پایین می باشد. اما و.جود این تفاوت در استراتژی های عدم مقابله و کنترل مشاهده نمی شود.
اشکان (1383) در بررسی رابطه ی هوش هیجانی مدیران مدارس و سبک های مدیریت تعارض به این نتیجه رسید که بین هوش هیجانی و سبک همکاری همبستگی مثبت و بین هوش هیجانی و سبک عدم مقابله و کنترل همبستگی منفی وجود دارد . همچنین بین هوش هیجانی و سابقه ی کار مدیران همبستگی منفی مشاهده می شود .
مطالعات انجام شده در خارج از كشور
در تحقيق موت (2005) به بررسي رابطه هوش هيجاني و پيشرفت تحصيلي و تأثير آن در عملكرد برتر در معاملات تجاري بين المللي بررسي شد. موت روي عملكرد فردي متمركز شده بود و در اين پژوهش بين هوش هيجاني و انگيزش پيشرفت رابطه معناداري پيدا كرد.
ماركز (2006) در تحقيقي به بررسي رابطه بين هوش هيجاني و پيشرفت تحصيلي پرداخت كه با استفاده از روش همبستگي رابطه اين دو متغير را در بين دانش آموزان 14 تا 17 سال دبيرستاني در اسپانيا را مثبت معنادار بدست آورد. او در اين پژوهش از ابزاري چون پرسشنامه شخصيت پنج عاملي، آزمون هوش هيجاني ماير-  سالووي- كاروسو ، نگرش ها و راهبردهاي شناختي اجتماعي مورلادا گونزالس استفاده نمود.
مانلي (2009) در پژوهش خود درباره رابطه بين هوش هيجاني و پيشرفت تحصيلي در بين دانش آموزان دبستان رويال به اين نتيجه رسيد كه رابطه معنادار مثبتي بين اين دو متغير وجود دارد. او در اين پژوهش از پرسشنامه هوش هيجاني ماير و سالووي استفاده نمود.
امين الدين و سليمان (2009) در پژوهشي در مورد همبستگي بين هوش هيجاني ، اضطراب و پيشرفت تحصيلي به اين نتيجه رسيدند كه رابطه منفي معنادار بين اضطراب و هوش هيجاني وجود دارد و رابطه مثبت معنا دار بين پيشرفت تحصيلي و هوش هيجاني وجود دارد. آنها پرسشنامه خود گزارشي هوش هيجاني اسكات را در تحقيق خود بكار بردند.
آرمو و تلا (2006) نيز در پژوهشي با بررسي رابطه بين هوش هيجاني با تعامل والدين و پيشرفت تحصيلي در بين دانش آموزان راهنمايي ايبادان نيجريه به اين نتيجه دست يافتند كه رابطه مثبت معنادار بين هوش هيجاني و تعامل والدين با پيشرفت تحصيلي وجود دارد. ابزار مورد استفاده اين دو مقياس هوش هيجاني اسكاتل بود. ی پیش نیاید و شیوه های همدلی – که کلید بسیاری از این مشکلات اند – کدام است .
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
مقدمه
دستیابی به هدف‌های تحقیق میسر نخواهد بود مگر زمانی که جست‌وجوی شناخت با روش‌شناسی درست صورت پذیرد. پایه هر علمی، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می‌رود. روش تحقیق مجموعه‌ای از قواعد، ابزار و راه‌های معتبر و قابل اطمینان و نظام یافته برای بررسی واقعیت‌ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه‌حل مشکلات از (خاکی، 1379). یکی از مهم‌ترین مراحل تحقیقات علمی انتخاب روش تحقیق متناظر با تحقیق است. منظور از انتخاب روش انجام تحقیق این است که مشخص کنیم چه روش تحقیقی برای بررسی موضوع خاصی لازم است. انتخاب روش تحقیق به عهده محقق است و او باید در انتخاب روش صحیح تحقیق حساسیت لازم را به‌عمل آورد (خلیلی و همکارانش، 1378). در هر تحقیق، محقق تلاش می‌کند دیگر قوانین واقعیت را کشف کرده و روابط موجود بین متغیرها را نشان دهد. بنابراین شناخت واقعیت‌های موجود و پی بردن به روابط میان آن‌ها مستلزم انتخاب روش تحقیق مناسب است. لذا در این فصل ضمن معرفی جامعه آماری، روش‌های نمونه‌گیری، حجم نمونه و روش تعیین آن، ابزار جمع‌آوری اطلاعات، به شرح روش تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شده است.
3-1- مواد و روش‌ها
این تحقیق که به منظور ارتباط بین هوش هیجانی با استراتژی های مدیریت تعارض پرستاران بیمارستان امام سجاد (ع) شهر یاسوج انجام می شود ، از نظر هدف در زمره ی پژوهش های کاربردی و از نظر روش جمع آوری داده ها توصیفی می باشد . لذا تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش تحقیق توصیفی از شاخه ی همبستگی می باشد.
3-2قلمروتحقیق