نقش هوش هیجانی پرستاران بر کنترل تعارض های شغلی (مطالعه ی موردی بیمارستان امام سجاد (ع) شهر یاسوج )- قسمت 25

الف : تعارض بنیادین
به صورت عدم توافق بنیادین نسبت به غایتها یا هدفهایی که باید دنبال شوند و وسایل دستیابی بدانها بروز می کند، برای مثال عدم توافق با رئیس بر سر یک برنامه عملکی که باید به اجرا در آید (مانند بازاریابی برای محصول جدید). وقتی افراد هر روز با یکدیگر کار کنند بروز دیدگاههای مختلف نسبت به مسائل متنوع بنیادین محیط کار تخصیص منابع، توزیع پاداشها، خط مشیها و رویه ها و مأموریتهای کاری معمول و متداول است. حل و فصل موفق چنین تعارضهایی جزو چالشهای روزانه اکثر مدیران است.
تعارض در هدف. این نوع تعارض را عدم سازگاری میان نتایج مورد انتظار یا اولویتها تعریف کرده اند که شامل عدم سازگاری میان ارزشها و هنجارهای فردی و گروهی (مانند بایدها و نبایدهای رفتاری) و تقاضاها یا هدفهایی است که به وسیله مدیران عالی سازمان تعیین می شود (کالب[7] و بارتونک[8]، 1992، ص 160).
تعارض رویه ای. این نوع تعارض به اختلاف نظر افراد نسبت به چگونگی حل مسأله اشاره دارد. مذاکره های شورای اسلامی کار یک واحد صنعتی و مدیریت آن اغلب با تعارضهای رویه ای پیش از شروع واقعی مذاکره ها همراه است. طرفین ممکن است درباره افراد شرکت کننده، محل برگزاری جلسه، زمان برگزاری جلسه و مدت جلسه با هم اختلاف رویه ای داشته باشند. وقفه های گوناگون که در خصوص چگونگی کار یک سیستم رسیدگی به شکایات رخ می دهد نیز نمونه دیگری از تعارض رویه ای است.
تعارض شناختی. این تعارض از ناسازگاری افکار و اندیشه های درون فردی یا میان فردی ایجاد می شود. (هل ریگل و دیگران، 1998، ص 363).
ب : تعارض احساسی/عاطفی
تعارض ناشی از مشکلات میان فردی است که عواطف شدیدی از قبیل خشم، عدم اعتماد، نفرت، ترس، انزجار و مانند آن را بر می انگیزاند و به طور معمول به عنوان «برخورد شخصیتها» نامیده می شود. تعارضهای احساسی انرژی افراد را تحلیل می برند و آنان را از پرداختن به اولویتهای مهم کاری منحرف می سازند. این گونه تعارضها از محیطهای متنوع گسترده ای سرچشمه می گیرند و بیشتر در بین کارکنان و همچنین در روابط میان رئیس و مرئوس مشاهده می شوند. تعارض احساسی میان رئیس و مرئوس شاید مأیوس کننده ترین نوع تعارض در تجربه هر فرد باشد. متأسفانه همچنان که مشاهده شده است فشارهای ناشی از رقابت در محیط کسب و کار امروزی و در نتیجه تأکید بر کوچک سازی و تجدید ساختار سازمان، شرایطی را پدید آورده است که در بیشتر آنها تصمیمهای یک مدیر «انعطاف ناپذیر» موجب بروز تعارض احساسی شده است (والتون، 1969، ص 127؛ شرمرهورن و دیگران، 1994، ص 593).
سطوح تعارض. هنگامی که نوبت به برخورد شخص با تعارضهای موجود در محیط کار می رسد این پرسش مطرح می شود که «آیا برای رویارویی با تعارض آمادگی خوبی دارید؟ تجربیات موفق شما در برخورد با انواع گوناگون تعارض به چه میزان است؟ تجربیات موفق شما در برخورد با انواع گوناگون تعارض به چه میزان است؟» افراد در محیط کار ممکن است با تعارضهایی در پنج سطح درون فردی، میان فردی، درون فردی، میان گروهی و میان سازماندهی رو به رو شوند (نمودارد 2-1 )

میان سازمانی
میان گروهی
درون گروهی
میان فردی
درون فردی