منابع پایان نامه ارشد درباره پردازش اطلاعات، برنامه چهارم توسعه، برنامه سوم توسعه

دانلود پایان نامه

چکیده تحقی
بعلت جدید بودن علم فناوری اطلاعات و عدم آشنائی کافی با این رشته و مدت زمان کمی که از بکارگیری این فناوری در کشور ما می گذرد ، عدم وجود سابقه و پیشینه کافی در این زمین باعث بوجود آمدن دشواریهایی در انجام این پروژه گردید .

فصل دوم :
مبانی نظری تحقیق

2-1- بخش اول : فناوری اطلاعات
2-1-1- تاریخچه فناوری اطلاعات :
واژه فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لویت و وایزلر5در سال 1958 به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم گیری ها و پردازش اطلاعات در سازمان بکار گرفته شد از فناوری اطلاعات برداشتهای مختلفی وجود دارد و همین برداشتها موجب گردیده تا تصاویر متفاوتی از آن در مجامع مختلف ارائه شود . 6
(scar brough & Corbett , 1992,3)
در مفهوم رایج فناوری به مجموعه ای از سخت افزار و تجهیزات دلالت دارد . بسیاری از محققان آن را نه تنها سخت افزاری که در انجام کارها مورد استفاده قرار می گیرد ، بلکه مهارت و دانش کارکنان و حتی ویژگیهایی اشیایی که کاربر روی آن انجام می شود می دانند . فناوری اطلاعات که از این ابزارها ناشی می شود تعریف کرد . فناوری اطلاعات نه تنها به انجام پردازشهای دقیق و صحیح به رشد اتوماسیون کمک می کند بلکه از طریق ارائه اطلاعات در زمینه های مختلف فعالیت سازمان ثروت جدیدی را برای سازمان بهمراه می آورد و این امر وجه تمایز فناوری اطلاعات با سایر فناوری های مورد بهره برداری در سازمان است . فناوری اطلاعات نه تنها به توانایی های پردازش داده ها توسط رایانه به مهارتهای انسانی و مدیریتی در بهره برداری از آن ها دلالت دارد . بنابر این فناوری اطلاعات نه تنها شامل رایانه و دیگر تجهیزات بلکه توانایی ها و اقدامات در نحوه انجام کار می شود . (صرافی زاده 1383- صفحه 16) بنا به نگرشی دیگر واژه فناوری اطلاعات نه تنها به انجام پردازشهای دقیق و صحیح به رشد اتوماسیون کمک می کند بلکه از طریق ارائه اطلاعات در زمینه های مختلف فعالیت سازمان ثروت جدیدی را برای سازمان بهمراه می آورد و این امر وجه تمایز فناوری اطلاعات با سایر فناوری های مورد بهره برداری در سازمان است . فناوری اطلاعات نه تنها به توانایی های پردازش داده ها توسط رایانه بلکه به مهارتهای انسانی و مدیریتی در بهره برداری از آن ها دلالت دارد . بنابر این فناوری اطلاحات نه تنها شامل رایانه و دیگر تجهیزات بلکه توانایی‌ها و اقدامات در نحوه انجام کار می شود .(صرافی زاده – 1383- صفحه 16) بنا به نگرشی دیگر واژه فناوری اطلاعات در اواخر دهه 1970 میلادی برای اشاره به استفاده از فناوری کامپیوتر برای کار با اطلاعات ابداع شده است . برای فناوری اطلاعات تعریفهای گوناگونی ارائه شده اند که با کنکاش دقیق و عمیق ، ناسازگاریهایی نیز بین آنها آشکار می شوند . 7
در اواخر دهه 1990 اقتصاد جهانی با دو تغییر بنیادی و ساختاری ناشی از جهانی شدن و انقلاب ICT 8 روبرو شد . برخی تحلیلگران اقتصادی برآیند و پیامداین دو پدیده را اقتصاد نوین نام نهادند . انقلاب ICT همانند سایر تحولات پیشین ، صنایع و خدمات جدیدی بوجود می آورد و مهمتر از آن ، بنگاههای اقتصادی با بکارگیری ICT متفاوت تر و البته کاراتر فعالیت می کنند . برخی کارشناسان بر این عقیده اند که دوره کنونی از مراحل اولیه فرآیند بکار گیری ICT است . آنها برای اثبات ادعای خود عنوان می کنند که ضریب نفوذ ICT در کشورهای پیشرفته بر حسب تعداد رایانه شخصی به ازای هر صد نفر – برابر 50 است . آمریکا در بکار گیری ICT و تجارت الکترونیکی فاصله قابل توجهی با اروپای غربی و کشورهای آسیا و اقیانوسیه دارد . این گروه نیز فاصله قابل توجهی با کشورهای دیگر دارند . شکاف دیجیتال9 بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نیز زیاد است . کشورهای در حال توسعه در مقایسه با کشورهای پیشرفته هنوز نتوانسته اند از تمامی مزایای ICT و تجارت الکترونیکی بهره مند شوند در حال حاضر میلیاردها نفر در جهان وجود دارند که هنوز امکان دسترسی به اینترنت و مهارتهای لازم جهت استفاده از آن را ندارند . همچنین در داخل کشور های در حال توسعه ، شکاف دیجیتال بین جمعیت شهری و روستایی ، زنان و مردان وضعیت را پیچیده تر کرده است . 10
از دیگر ویژگیهای بارز صحنه اقتصاد در سالهای اخیر کاهش هزینه صنایع تولیدی در بسیاری از کشورهای صنعتی بوده است . از طرف دیگر با توجه به تولید و توزیع اطلاعات و موقعیتی که اطلاعات در خلال 30 سال گذشته پیدا کرده است ، بخش خدمات نیز از اهمیت زیادی برخوردار گردیده است . این اطلاعات به شکل متن یا گزارش می باشد که چاپ می شود و بخش عمده ای از آن در چرخه حیات خود در ادارات وارد می شود. 11لذا بین حجم اطلاعاتی که در ادارات ذخیره می شود و اطلاعاتی که بعنوان بخشی از سیستم های متداول رایانه ای پردازش داده ها ذخیره می گردد . تفاوت زیادی وجود دارد . به همین دلیل سیستم های مکانیزه دفتری بوجود آمده اند تا اطلاعاتی را که این فاصله را تشکیل می دهند با کارایی بیشتری اداره کنند . 12
2-1-2- تاریخچه فناوری اطلاعات در ایران :
بخش عمومی در ایران سالهاست که کاربرد فناوری اطلاعات را آغاز کرده است اما در سالها اخیر ، نرخ سرمایه گذاری در این زمینه و توجه به این فناوری افزایش بسیاری یافته است . هر چند شرکت «آی . بی . ام» ایران بعنوان شعبه ای از شرکت «آبی . ام» جهانی در سال 1335 در ایران شروع بکار کرد ، اما بانک ملی ایران و شرکت ملی نفت نخستین سازمانهایی بودند که در سال 1341 اولین کامپیوترها را به مفه
وم امروزی آنها بکار گرفتند . با افزایش بهای نفت در اوایل دهه 1350 ورود کامپیوترها نیز به کشور شدت یافت . در سال 1356 هزینه های انفور ماتیک در سازمانهای دولتی کشور با افزایشی 65 درصدی نسبت به سال پیش از آن ، به سال پیش از آن ، به 2 میلیارد ریال بالغ می شود. در این دو سال بیش از 7 میلیارد ریال هزینه تهیه و تولید نرم افزار در این بخش بوده است . در خرداد ماه سال1358 با تصویب شورای انقلاب ، کمیسیونی با نام «کمیسیون ملی انفور ماتیک» تشکیل شد و ماموریت یافت مسائل مربوط به این حوزه را در سطح کشور بررسی کند . این کمیسیون نشان می دهد که در سال 1358 در کل کشور 131 کامپیوتر خریداری شده به بهای روز پنج میلیون ریال و 134 کامپیوتر اجاره ای به اجاره بهای ماهانه 240 میلیون وجود داشته اند (دبیر خانه شورای عالی انفورماتیک کشور 1373) نگاه برنامه ریزی شده به کاربرد فناوری اطلاعات در کشور به 10 سال پس از آغاز کاربرد کامپیوتر ها باز می گردد . در سال 1351 و در برنامه پنجم عمرانی اعتباری حدود 471 میلیون ریال به بخش انفورماتیک اختصاص داده شد . علاوه بر این ، تمهیدات دیگری نیز برای این بخش در قالب برنامه ششم عمرانی کشور (61-1351) پیش بینی شده بود که با وقوع انقلاب اسلامی به اجرا در نیامد پس از انقلاب تا آغاز برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور (83-1379) ، موضوع فناوری اطلاعات جایگاه چندانی در برنامه ریزیها نداشت . در این برنامه به فناوری اطلاعات و اهمیت آن توجه شد و از سال 1377 برای پیشنهاد سیاستها و برنامه های لازم در این زمینه آغاز به کار شد (دبیر خانه شورای عالی انفورماتیک کشور 1373). این تلاشها باعث شدند که هشت ماده از برنامه سوم مستقیماً به فناوری اطلاعات و کاربردهای آن در کشور اختصاص یابند (سازمان برنامه و بودجه 1379 ). در برنامه چهارم توسعه توجه بیشتری به فناوری اطلاعات شد . در این برنامه در 2113 ماده به صورت مستقیم به فناوری اطلاعات و کاربردهای آن اشاره شده است ( سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور 1383). بدین ترتیب همزمان با توسعه روز افزون فناوری اطلاعات در جهان ، در برنامه ریزیهای ملی نیز به این فناوری توجه بیشتری شده است . از نگاه سازماندهی نیز در سال 1377 و همزمان با این پیشرفتها در حوزه برنامه ریزی فناوری اطلاعات ، شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدام به تشکیل شورایی بنام شورای عالی اطلاع رسانی کرد . هدف اصلی از تشکیل این شورا ، سیاستگذاری در امر اطلاع رسانی و هدایت شبکه ها و مراکز اطلاعاتی و هماهنگی فعالیت آنها و تدوین برنامه های میان مدت و بلند مدت در زمینه تحقیقات بنیادی ، توسعه ای و کاربردی اطلاع رسانی در قالب نظام اطلاع رسانی جمهوری اسلامی ایران عنوان شده است (شورای عالی انقلاب فرهنگی 1377). در سالهای اخیر نرخ سرمایه گذاری در زمینه فناوری اطلاعات در کشور نیز افزایش بسیاری یافته است . بر اساس تبصره 13 قانون بودجه سال 1381 کل کشور به دولت اجازه داده شده است که برای گسترش کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور مبلغ 54 میلیارد تومان هزینه کند(قانون بودجه سال 1381 ، 42-44 ، 996). این مبلغ برای سال 1382 معادل 100 میلیارد تومان تعیین شده است (قانون بودجه سال 1382 ، 56-58 ، 1055) و برای سال 1383 معادل 100 میلیارد تومان تعیین شده است (قانون بودجه سال 1382 ، 56-58، 1055) و برای سال 1383 معادل 25 میلیارد تومان تعیین شده است (قانون بودجه سال 1383، 65-67، 998). علاوه بر این اعتبار متمرکز ، ماده 4 14«آیین نامه نحوه اجرای فعالیتهای مشخص به منظور گسترش کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور» به دستگاههای اجرایی کشور اجازه داد است که در سالهای 1381 و 1382 تا یک درصد از اعتبارات خود را در چارچوب برنامه توسعه کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات مصرف کنند (هیئت وزیران 1381 و 1382). بعنوان نمونه یک درصد جمع کل اطلاعات و ارتباطات مصرف کنند (هیئت وزیران 1381 و 1382). بعنوان نمونه یک درصد جمع کل اعتبارات سال 1381 دستگاهها ، ردیفها ، متفرقه و استانی ؛ منهای مبلغ تعیین شده در تبصره 13 ، به بیش از 250 میلیارد تومان بالغ می شود (قانون بودجه سال 1381 ، 958- 959). بنابراین در مجموع برای سال 1381 مجوز صرف بیش از 300 میلیارد تومان در حوزه فناوری اطلاعات به بخش عمومی ارائه شده است . این مبلغ برای سال 1382 بالغ بر 350 میلیارد تومان می شد . سرمایه گذاری جهانی در زمینه کاربرد فناوری اطلاعات در بخش عمومی نیز بیش از 500 میلیارد دلار در سال تخمین زده می شود . هر چند اطلاع دقیقی از ثمر بخشی این حجم از سرمایه گذاری در دست نیست ، اما مطالعات نشان می دهند که ناکامی در این سرمایه گذاریها نسبت به توفیق در آنها ، رایج تر بوده است .15
با این حال در اواخر دهه 1990 میلادی ، در مطالعاتی که به انجام رسیدند ، شواهدی از بازده مثبت در سرمایه گذاریهای انجام شده در حوزه فناوری اطلاعات مشاهده شدند .
2-1-3- تعاریف فناوری اطلاعات :
همانگونه که ملاحظه می شود با توجه به عمر نسبتاً کوتاه فناوری اطلاعات و رشد و گسترش رعد آسای آن تعاریف و برداشتهای متفاوتی از آن وجود دارد . بررسی تعاریف ارائه شده نشان دهنده طیف گسترده ای از مفاهیم است که گاه بصورتی کاملاً محدود ، در حد پردازش رایانه ای عملیات و در مواردی نیز بصورت گسترده بعنوان یک فناوری تغییر از آن یاد شده است . اسکات موتون (1991) فناوری اطلاعات را شامل انواع رایانه ها ، سخت افزار ، نرم افزار ، شبکه های ارتباطی که دو رایانه را به یکدیگر متصل می کنند ، شبکه های عمومی و خصوصی و ترکیب رایانه ها و فناوری ارتباطات و سیستم هایی که رایانه های شخصی را به
ابر رایانه ها متصل می کند و شبکه گسترده جهانی که از یک سلسله رایانه های قدرتمند تشکیل شده است .
شیل (1997) در مطالعه ای که از انقلاب رایانه انجام داده است . نگرش محدودتری را در تعریف دارد . وی تاکید بر تجهیزات رایانه ای دارد که در استقرار ادارات و بخشهای مختلف کسب و کار ، شامل رایانه های شخصی ، ایستگاههای کاری ، سرور ها ، ابر رایانه ها و تجهیزات مرتبط به کار گرفته می شود . فناوری اطلاعات ابزار رایانه – محوری است که افراد به منظور کار با اطلاعات و پشتیبانی اطلاعات و پردازش اطلاعات مورد نیاز از آن استفاده می کنند . این ابزار شامل صفحه کلید ، صفحه نمایش ، پرینتر ، نرم افزار است.16
– فناوری اطلاعات به مفهوم مطالعه نظام یافته صنایع مرتبط با ارتباطات دانش است . (فرهنگ کوچک

دیدگاهتان را بنویسید