پایان نامه با کلمات کلیدی سند رسمی، قانون مدنی، به رسمیت شناختن، اموال غیر منقول

دانند اما به نظر نگارنده با توجه به مقتضیات زمان حاضر و این که عدم لزوم این تعهدات ضربه های بزرگ عاطفی و خانوادگی به افراد جامعه می زند، باید با نظر اساتیدی همراه شد که این تعهدات را الزام آور می دانند.(همان) زیرا به نظر نگارنده، منظور قانونگذار از وضع ماده ۱۰۳۵ ق.م. تنها نفی لزوم وعده ازدواج است نه تعهد به آن، و آشکار و بدیهی است که وعده با تعهد تفاوت اساسی دارد.همچنین به نظر نگارنده پیش بینی صلاحیت دادگاه خانواده برای رسیدگی به بر هم خوردن نامزدی، در قانون جدید حمایت خانواده(ماده ۴) مصوب ۱/۱۲/۱۳۹۱ می تواند گامی رو به جلو برای به رسمیت شناختن دعوی ناشی از بر هم خوردن نامزدی تلقی شود.هر چند عده ای معتقدند که این ماده در مورد سوء استفاده از حق است.البته از قانون گذار انتظار می رود با بیان شفاف دیدگاه خود، به هر گونه اختلافی در این زمینه که جزء با اهمیت ترین موارد زندگی است پایان دهد.
۲-۲- قولنامه و تعهد یک طرفی آن :
در این بخش قصد داریم احکام و شرایط نهادی را بررسی نمایم که جزء مسائل مورد مناقشه فقها و به تبع آن حقوقدانان است.اگر چه قولنامه قراردادی دو طرفه است و در واقع جزء عقود به حساب می آید که حتی به آن وعده متقابل بیع می گویند، اما به اعتقاد اکثر فقها این نهاد حقوقی شرط ابتدایی و تعهد بدوی است و لازم الوفاء نمی باشد و حتی بعد پیروزی انقلاب در دیدگاه حقوقدانان و فقهای متاخر نیز این نظر قوت بیشتری گرفت، تا جایی که شورای عالی قضایی وقت هم این نظر را تایید نمود و در بخشنامه ای اعلام نمود که قولنامه تعهد ابتدایی است و این قبیل اسناد فاقد اعتبار است.حتی در حال حاضر هم هستند اساتیدی که اعتقاد به لزوم قولنامه ندارند که در آینده به تحلیل نظر ایشان خواهیم پرداخت.به همین جهت قصد داریم احکام و شرایط این نهاد را به تفصیل و دقت مورد تحلیل قرار دهیم و وجه تمایز آن از تعهدات ابتدایی و دیگر نهادهای مشابه را مشخص نماییم و در ادامه بحث با شناخت دقیق قولنامه، مصداق تعهد ابتدایی به معنای اخص را تحلیل و بررسی نماییم.مثل تعهد یک طرفی بیع، که شناخت دقیق احکام و شرایط آن مستلزم بررسی اولیه قولنامه است.
۲-۲-۱- مفهوم لغوی قولنامه :
وعده متقابل بیع یا همان قولنامه، کلمه ای است که از دو واژه «قول» و «نامه» تشکیل شده است.
قول:کلمه ای است عربی و مصدر، درفرهنگ معین، ایشان معانی مختلفی را برای قول ذکر نموده اند، مثل سخن، گفتار، کلام…..عهد، پیمان، وعده انجام کاری و زیر قول خود زدن یعنی عهد خود را شکستن، به گفته خود عمل نکردن(معین، ۲۷۴۸:۱۳۷۱)
نامه: بر گرفته از زبان پهلوی است، در پارسی باستان نامک بوده و به صورت معرب در آمده است و در فرهنگ لغت به معانی ذیل به کار رفته است: ورقه ای که روی آن مطالبی خطاب به کسی نویسند، رقعه، مکتوب، سند(معین، ۴۶۳۱:۱۳۶۴) و نیز به معنی نوشته، کاغذ نوشته شده هم آمده است(عمید، ۱۰۲۲:۱۳۶۲)
قولنامه: ترکیبی است از دو لغت مذکور به معنی گفتار، نوشته یا پیمان نوشته شده و یا نامه ای که حاوی یک تعهد و قول است.همچنین در فرهنگ معین در معنای اصطلاحی آمده است: ورقه ای که خریدار و فروشنده به یکدیگر دهند پیش از معامله قطعی تا در فاصله بین قول و معامله قطعی، فروشنده مورد معامله را به دیگری نفروشد و خریدار نیز سر موعد آن را بخرد.(معین، ۲۷۴۹:۱۳۷۱)
البته در فرهنگ لغت دهخدا آمده است: قولنامه سندی است که فروشنده و خریدار به دلال دهند که مبیع را به فلان بیع و شری خواهند(دهخدا، ۱۵۷۰۲:۱۳۴۱)
به نظر می رسد این کلمه در زبان انگلیسی نیز «promise» باشد.در فرهنگ لغت در ترجمه آن آمده است: قولنامه پیمان نامه ای است که امضاء کننده را متعهد می کند برای انجام کاری یا عمل حقوقی، و این حق را به طرف مقابل می دهد که در صورت عدم انجام تعهد طبق قانون او را ملزم به انجام آن عمل نماید.(جوادی و دیگران، ۷۰۷:۱۳۸۴)همچنین اصطلاح فرانسوی این کلمه «promess de contact» می باشد که معنای آن، قراردادی است که به موجب آن، یک نفر در مقابل دیگری تعهدی دایر به انعقاد قراردادی می کند و موارد و شرایط آن را از پیش قبول می کند(کاتبی، ۲۸۶:۱۳۶۳)
۲-۲-۲- مفهوم اصطلاحی :
گاهی گفتگو های مقدماتی درباره بستن پیمانی به توافق می انجامد ولی مشکلی و یا مشکلاتی در میان است که مانع انعقاد قرارداد نهایی می شود.همچنین احتمال دارد که یکی از دو طرف معامله تصمیم قاطع خویش را گرفته باشد و دیگری که هنوز در تردید است بخواهد آن را برای خود ذخیره و حفظ نماید تا هر گاه مایل باشد، بدان بپیوند.در این گونه موارد است که پیمان مقدماتی یا پیش قراردادی درباره انعقاد نهایی قرارداد مورد نظر حسب توافق یکدیگر بسته می شود و بر مبنای آن هر دو طرف یا یکی از آن دو خود را ملزم به بستن پیمان می کند.(کاتوزیان، ۵۶:۱۳۹۱۴)البته این قراردادهای مقدماتی به طور کلی به سه گروه تقسیم می شوند:
نخست – ممکن است قرارداد مقدماتی به امضاء طرفین برسد.در این نوع قرارداد طرفین میل ندارند که در همان زمان مفاد عقد اصلی در خارج تحقق یابد یا مانعی برای انعقاد عقد اصلی وجود دارد.قصد مشترک آن ها این است که ملتزم به انجام آن شوند و تحقق عقد مورد نظر را به وقت دیگری موکول نمایند.مثلا” شخصی که قصد خرید زمینی را دارد و پول به اندازه کافی در آن موقع ندارد، مالک نیز باید مقدمات انتقال را فراهم نماید با انجام مذاکره ی ابتدایی درباره ی شرایط معامله به توافق رسیده اند، لیکن آماده تحقق عقد اصلی نیستند.پس خریدار تعهد می کند که زمین را با قیمت معین خریداری نماید و قسمتی از ثمن را نیز می پردازد و فروشنده نیز در مقابل، ملزم به انتقال و تحقق عقد اصلی می شود.از این توافق گاهی حق عینی به وجود نمی آید بلکه نتیجه ی آن ایجاد حق دینی است.طرفین معمولا” مبلغی را نیز به عنوان وجه التزام قرار می دهند.بدین ترتیب که اگر خریدار نقض عهد کند، حقی نسبت به وجه پرداختی نداشته باشد و اگر فروشنده امتناع ورزد، بیعانه را به علاوه معادل آن به خریدار بدهد.سندی را که حاوی این قرارداد مقدماتی است در عرف داد و ستد قولنامه می نامند.آثار این قرارداد و معنی قید وجه التزام تابع قصد طرفین است.از ظاهر این پیمان چنین بر نمی آید که طرفین در بر هم زدن آن آزاد باشند، مگر این که این امر در قولنامه تصریح شود.پس اگر یکی از طرفین در انجام تعهد خودداری نماید، طرف دیگر حق دارد الزام او را از دادگاه بخواهد(کاتوزیان، ۳۹۰:۱۳۸۹)
قرارداد تعهد بر تشکیل بیع که در قالب قولنامه تنظیم می گردد، فاقد عنوان خاص در قانون مدنی است، بنابراین نمی توان در این قانون تعریفی برای آن پیدا کرد.بر این اساس، برای دستیابی به مفهوم قولنامه باید ازتالیفات علمای حقوق بهره برد.
همانطور که در بررسی معنای لغوی قولنامه ملاحظه گردید، در این معنا هم، بر تنظیم آن پیش از وقوع معامله قطعی حکایت دارد و بر تعهد بر انجام فعل تاکید شده است(رستمی، ۱۱۳:۱۳۹۰)اما حقوقدانان نیز در آثار خود تعاریفی از قولنامه ارائه داده اند که در ذیل به چند نمونه از آن اشاره خواهیم نمود:
آقای دکتر کاشانی در کتاب خود و همچنین در تقریرات جزوه کلاسی خود در رابطه با قولنامه بیان می دارند: در معاملات مربوط به اموال غیر منقول و فروش حق سرقفلی و امثال آن که تنظیم سند رسمی در مورد آن ها الزامی است، رسم بر این جاری شده که طرفین قبل از انجام معامله قطعی، قولنامه تنظیم می کنند.قولنامه یک سند عادی است که در آن مورد معامله و میزان ثمن و شروط را تصریح می کنند و طرفین تعهد می کنند در مهلت مقرر در قولنامه مقدمات و لوازم انجام معامله را فراهم کنند و معامله را با سند رسمی واقع سازند.همچنین برای وادار کردن طرفین به انجام مقدمات و تحکیم قولنامه مبلغی را به عنوان وجه التزام تخلف از قولنامه در نظر می گیرند که هر یک از طرفین در صورت تخلف از متن قولنامه این مبلغ را به طرف مقابل بپردازد(کاشانی، ۱۹۲:۱۳۵۴)
دکتر جعفری لنگرودی در تعریف قولنامه بیان می دارد: سندی است حاکی از قرار و مدار طرفین مراضاه بر انتقال در امری مالی برای تعهد فعل معین(مانند انعقاد عقد بیع بر خانه معین) با تنظیم سند و درج وجه التزام برای متخلف که مفاد آن از لزوم برخوردار است(جعفری لنگرودی، ۵۷۰:۱۳۸۸)مثلا” شخصی با تنظیم قولنامه ای تعهد می کند خانه ای را که مشخصات آن در نزد طرفین معین است، در مقابل مبلغ پانصد میلیون ریال به دیگری بفروشد و طرف مقابل نیز تعهد می کند که این خانه را به همین مبلغ خریداری و وجه آن را بپردازد.در متن قولنامه مهلتی مقرر می شود که طرفین در این مدت با تهیه ی مدارک لازم از قبیل مفاصا حساب شهرداری، استعلام وضعیت ثبتی و غیره در دفتر اسناد رسمی حاضر شوند و انتقال رسمی صورت گیرد و شرط می شود که هر گاه فروشنده به تعهد خود عمل نکند، مبلغ پنجاه میلیون ریال به عنوان وجه التزام به خریدار بدهد و اگر مشتری به تعهد خود عمل نکند همین مبلغ را به فروشنده پرداخت کند.(اشراقی، ۴۶:۱۳۹۲)
این گونه قولنامه ها و نمونه های دیگر در این محدوده که امروزه در بین مردم رایج می باشد، منشاء بحث های فراوانی از نظر حقوقی شده که در بحث ماهیت حقوقی قولنامه و اعتبار آن از آن ها بحث خواهیم نمود.
از آنجایی که قولنامه بر اساس اراده ی مشترک افراد و توافق های حاصل از آن در چهارچوب ماده ۱۰ قانون مدنی شکل می گیرید، نمی توان تعریف جامع و مانعی از آن به عمل آورد.ولی تعریف دکتر کاتوزیان با قولنامه های جاری بین مردم بیشتر قابل تطبیق می باشد که در ذیل به آن اشاره می شود:
دکتر کاتوزیان در تعریف قولنامه می نویسد: در مواردی که خریدار و فروشنده قصد انجام دادن معامله را دارند ولی هنوز مقدمات لازم را فراهم نکرده اند، قراردادی می بندند که در آن دو طرف تعهد می کنند که معامله را با شرایط معین و ظرف مهلت خاص انجام دهند.سندی که در این باب تنظیم می شود وعده بیع و در زبان عرف «قولنامه» می نامند.(کاتوزیان، ۵۶:۱۳۹۱) ایشان در ادامه برای تعریف خود مثالی ذکر می کند: برای مثال، من مایلم خانه خود را به شما بفروشم و درباره قیمت و شرایط انجام معامله نیز به توافق رسیده ایم، ولی شما برای تهیه پول به چند روز مهلت احتیاج دارید و من نیز باید برای گرفتن مفاصا حساب مالیاتی و عوارض نوسازی اقدام کنم تا تنظیم سند در محضر ممکن باشد.پس برای این که هر دو به انجام معامله در آینده مطمئن شویم، سندی می نویسیم و ضمن آن من تعهد می کنم که اسناد لازم را ظرف یک هفته تهیه کنم و برای انتقال خانه ام در برابر ده میلیون ریال در فلان دفتر اسناد رسمی حاضر شوم و شما نیز در برابر ملتزم می شوید که به همان دفتر برای معامله بیاید.(کاتوزیان، ۵۶:۱۳۹۱)
در تعریف دیگر آمده است:

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه با کلمات کلیدیایقاع، قانون مدنی، ضمن عقد، فقه امامیه

Related articles

پایان نامه با واژه های کلیدی اعاده دادرسی، دیوان عالی کشور، وحدت رویه، دادگاه هم عرض

سابقاً به نام قانون اصول محاکمات جزائی یا همان قانون آئین دادرسی در امور کیفری، از قانون آئین دادرسی در امور کیفری کشور فرانسه اقتباس گردیده است در قانون این کشور پس از تسلیم درخواست از طریق کمیسیون اعاده دادرسی قابل طرح در شعب جزائی دیوان عالی کشور است ارجاع می گردد اگر درخواست مستدل […]

Learn More

دانلود پایان نامه با موضوع ایقاع، قانون مدنی، ضمن عقد، فقه امامیه

بتوانیم این گونه تعهدات را الزام آور بدانیم. ۲-۱-۳- تعهد به ازدواج از دیدگاه حقوقی : از نظر حقوقی در خصوص این که تعهد به ازدواج الزام آور است یا هیچ گونه الزامی ایجاد نمی نماید، باز هم طبق رویه بررسی فقهی موضوع، باید بین قالب های مختلف تعهد تفکیک نمود. ۲-۱-۳-۱- در قالب تعهد […]

Learn More

دانلود پایان نامه با موضوع سند رسمی، اسناد و املاک، ادارات دولتی، ثبت اسناد

قولنامه به سندی اطلاق می شود که معمولا” عادی است و در بردارنده قرارداد و توافقی است برای انجام معامله در آینده بین دو یا چند شخص که قبل از معامله اصلی تنظیم می شود، به این صورت که در فاصله بین وعده معامله تا انجام آن، مالک مال مورد معامله را به غیر واگذار […]

Learn More

دیدگاهتان را بنویسید