پایان نامه ارشد حقوق : نظام های حقوقی

دانلود پایان نامه

پدیدآورندگان اثر مشترک حق استفاده از اثر را دارد، مگر اینکه استفاده تأثیر نامطلوبی بر حق استفاده دیگر پدیدآورندگان بگذارد. از این رو یکی از خالقان اثر مشترک مثلاً در مورد اختراع می تواند، محصولی که حق اختراع به آن تعلق گرفته است را بسازد، مورد استفاده قرار دهد، پیشنهاد فروش بدهد، بفروشد یا از دیگر حقوقی که به وی اعطاء می شود، استفاده کنند.
اما در حقوق ایران قانونگذار در قانون حمایت حقوق مؤلفان حقوق ناشی از اثر مشترک را حق مشاع تمام پدیدآورندگان می داند. قانون ثبت اختراعات سال 1386 نیز تنها اشتراک در برخورداری از حقوق را تصریح کرده است و کمیت و کیفیت سهم و نحوۀ استفاده از حقوق را مشخص ننموده است. به نظر می رسد با توجه به تعیین قواعد شرکت در قانون مدنی به صورت کلی و عدم ذکر نحوه استفاده از حقوق اثر مشترک در قوانین مربوط به مالکیت فکری، در کشور کمیت و کیفیت استفاده از اثر مشترک هم در حوزه آثار ادبی و هنری و هم در حوزه مالکیت صنعتی توسط پدیدآورندگان مشترک، تابع قانون مدنی است.
2-1-2-3- پارک علم و فناوری
لازمۀ تولید علم و اندیشه، وجود فضا و بستر امن و مناسبی است که در آن از یک سو صاحب فکر و اندیشه احساس کند که منتفع از دستاوردها و تراوشات فکری خود است و از سوی دیگر جامعه بتواند به شیوۀ مناسبی به این دستاوردها دسترسی پیدا کند.
تجاری سازی آثار دانشگاهی یا انتقال تکنولوژی هر گونه فرآیندی است که طی آن دانش پایه، اطلاعات و نوآوری ها از دانشگاه، مؤسسه یا آزمایشگاه به اشخاص، شرکت های خصوصی و نیمه خصوصی منتقل می شود. به عبارت دیگر تجاری سازی مکانیزمی است که از طریق آن جامعه بتواند از یافته های علمی که در دانشگاه صورت می گیرد از مسیر انتقال این یافته ها به صنعت و تولید انبوه توسط صنعت، برخوردار شود. روش های متنوع و گوناگونی در دنیا برای تجاری سازی آثار دانشگاهی وجود دارد. مکانیزم هایی از قبیل اعطاء مجوزهای بهره برداری که سهم بزرگی در تجاری سازی اختراعات اعم از اختراعات دانشگاهی و اختراعات غیر دانشگاهی دارند، شرکت های استارت آپ، پارک های علم فناوری، انتشار یافته های تحقیقاتی دانشگاهی در مجلات و کتب علمی و ارتباطات علمی بین دانشگاهی و ارتباط بین صنعت و دانشگاه مکانیزم های حیاتی دیگری است که در دنیا برای تجاری سازی آثار دانشگاهی مورد استفاده قرار می گیرد.
عدم تکمیل زنجیرۀ ساختاری صنعت و دانشگاه، یکی از موانع توسعه علمی و اقتصادی کشورها است. این امر موجب پیدایش شهرک ها و پارک های علم و فناوری شد. پارک های علم و فناوری مکانیزمی مبنایی برای انتقال فناوری به صنعت محسوب می شوند. این پارک ها، پارک تحقیقاتی، پارک علمی، پارک فناوری و یا اینکوبیتور نیز نامیده می شوند. پارک ها از سال 80 و 81 در دانشگاه ها، سازمان های تحقیقاتی و دیگر نهادهای عمومی تشکیل شده اند و تا سال 87 بالغ بر 21 پارک تأسیس و دارای موافقت اصولی در کشور فعالیت می کردند که این تأسیسات رو به افزایش بود. براساس آیین نامۀ اجرایی آنها، حمایت از تجاری سازی نتایج تحقیقات و فراهم ساختن زیرساخت ها و حمایت های مختلف در مرحلۀ توسعه ایده ها و نتایج تحقیقات و نیز شکل گیری شرکت های مبتنی بر دانش و فناوری بخشی از وظایف قانونی این ساختارها است.
این تأسیسات در مکان های معینی نزدیک به دانشگاه ساخته می شوند مثلاً در دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه تبریز افزون بر رشته های علوم مهندسی و علوم پایه در دیگر رشته های دانشگاهی نیز فعالیت های آموزشی و تحقیقاتی می کنند و این دانشگاه ها دارای پارک علمی می باشند. پارک ها با شرکت های با درجۀ فناوری بالا که کمک های رسمی در مراحل آخر تولید یک فناوری هزینه می کنند، همکاری دارند. تهیه کنندگان اصلی هزینه های این پارک ها شرکت های تجاری شرکت کننده در تأسیس آنها و محققان از دو حوزۀ صنعت و دانشگاه هستند. این روش مکانیزمی است که به صورت خاص توسط شرکت هایی با قدرت فناوری بالا مورد استفاده قرار می گیرند.
بطور کلی رسالت پارک و از مهمترین وظایف پارک فناوری حمایت از کارآفرینان و دانش آموختگان دانشگاهی در قالب جذب در شرکت های کوچک و متوسط دانش بنیان است. توجه به این نکته حائز اهمیت است که در بررسی شرکت های تحت حمایت در مراکز رشد دانشگاه ها، شرکت هایی را می توان سراغ گرفت که به همت اساتید، دانش آموختگان دانشگاهی یا با همکاری مشترک آنها تأسیس شده اند، و این شرکت ها بر مبنای دانش ضمنی اساتید و دانش آموختگان در زمینۀ کاری خود تشکیل شده اند و نقش دانش مدون و منتقل شده دانشگاه ناچیز است.
در مورد شرکت های یاد شده باید گفت عمومأ دانشگاه ها از تشکیل آنها اطلاع رسمی ندارند، در تشکیل آنها نقشی به عهده نداشته اند، حقوق قانونی احتمالی خود را از تأسیس آنها احراز نکرده اند و به لحاظ مالکیت نیز هیچ گونه سهمی از این شرکت ها ندارند.
ممکن است در این پارک ها افرادی که در شرکت ها فعالیت می کنند به صورت مشترک اختراعی ایجاد کنند. البته تنها اشخاص حقیقی در این پارک ها بطور مشترک به ایجاد اختراع اشتراکی نمی پردازند، بلکه در این پارک ها ممکن است مخترعین مشترک علاوه بر چند شخص حقیقی، گاه چند شخص حقوقی (شرکتهای دانش بنیان) و یا یک یا چند شخص حقیقی و یک شخص حقوقی باشند.
در عمل رایجترین موارد مالکیت مشترک زمانی پدید می آید که اثری در نتیجۀ اجرای یک پروژۀ تحقیقی یا توسعۀ مشترک حاصل می شود. محققان یک پروژۀ مشترک با قابلیت ها و تخصص های متفاوت، تلاششان را با یکدیگر در حل یک مشکل فنی که تخصص ها و مهارت های خاصی را در زمینه های گوناگون لازم دارد، ترکیب می کنند. دسترسی به ابزارهای تکنیکی مشخص یا دیگر منابع اغلب منجر به ایجاد این پروژه های مشترک می شود. یک اختراع مشترک و متعاقب آن مالکیت مشترک آن اختراع، منبعث از این واقعیت است که طرفین در پدیدآمدن اثر با یکدیگر همکاری کرده اند. در حقیقت برخورداری از مالکیت حق اختراع به دلیل عمل نوآورانه مخترع است. شرکت در پدیدآمدن اختراعی که توسط چند نفر صورت می گیرد، تعدد مخترع یک اختراع را نتیجه خواهد داد. براساس بند ب ماده 5 ق.ث.ا.ط.ع.ت 1386 که بیان می دارد: «اگر افرادی به صورت مشترک اختراعی کرده باشند، حقوق ناشی از اختراع، مشترکاً به آنان تعلق می گیرد.»، وقتی که اختراع ایجاد شد، طرفین اغلب از بروز اختلاف در ارزیابی میزان مشارکتشان اجتناب می کنند. هر کدام از طرفین، مشترکاً مالک حقوق فکری آن خواهند بود و منافعی مشاع در کل اثر دارند. اعطاء سهم مساوی به هر کدام از مجریانی که در انجام پروژۀ مشترک شرکت داشته اند، یک قاعده و قانون است.
در پارک ها و شهرک های علمی و فناوری این امکان به سادگی فراهم است که حاصل ابداعات و نوآوری های پژوهشگران به نام خود آنان ثبت و حقوق آنان محفوظ بماند. گواهی ثبت اختراع توسط شهرک برای آنها صادر می شود و پارک فناوری و شهرک تحقیقاتی شریک برای اشخاص حقیقی و حقوقی (شرکت های دانش بنیان) محسوب نمی شود بلکه 10 تا 15 درصد قرارداد فروش محصول اختراعی شرکت ها و پژوهشگران را دریافت می دارد در قبال کمک های مالی که به این شرکت ها ارائه می دهد.
2-2- منشأ اشاعه در مالکیت فکری
برای کارهای گروهی در مالکیت فکری چند اصطلاح وجود دارد که هر یک از این اصطلاحات و مفاهیم در یک مرحله تعریف می گردد. در مرحلۀ دوم این مفاهیم و آثار در نظام های حقوقی ایران و برخی نظام های حقوق خارجی مورد مطالعۀ تطبیقی قرار می گیرد. سپس در مرحلۀ سوم به نقد نظام حقوقی ایران در آن موارد می پردازیم.
2-2-1- تعدد آفرینندگان آفرینه فکری
از مصادیق کارهای گروهی در مالکیت فکری تحت عنوان کلی آثار مرکب یاد می شود. آثاری را که در خلق و آفرینش آن تعدادی از افراد مشارکت داشته باشند اعم از اینکه مشارکت و همکاری بین آنها بطور مستقیم یا غیر مستقیم باشد ، آثار مرکب می گویند ، آثار مرکب در مقابل آثار ساده قرار می گیرد. اثر ساده به اثری اطلاق خواهد شد که آفریدۀ شخص واحد است. تهیۀ یک اثر و اختراع توسط گروهی از افراد به اشکال گوناگون انجام می شود. آثار مرکب ممکن است دارای وضعیت های متفاوت باشد و دارای انواع گوناگون اشتقاقی (فرعی یا ثانوی)، جمعی و مشترک باشد.
در سایر کشورها و نظام های حقوقی این اصطلاحات به کار رفته و بین آفرینه های مشترک و آفرینه های جمعی و آفرینه های ترکیبی قائل به تفکیک شده اند لکن در برخی از آنان عناوین مختلط شده و گاهی آفرینۀ مشترک و جمعی تفکیک نمی شود. این سوال به ذهن می رسد که، آیا لفظ مشترک در ماده 6 ق.ح.ح.م.م.ه و همچنین بند 26 مادۀ 2 پیش نویس لایحه، تمام مواردی که در نتیجه فعالیت چند نفر ایجاد می شود، را شامل می شود؟ که در این مبحث به اینکه آیا حقوق ناشی از اثر مشترک و جمعی و فرعی، بطور مشاع به همۀ آفرینندگان تعلق دارد یا بعبارتی آیا حالت اشاعه در تمامی این آثار بین آفرینندگان وجود دارد؟ می پردازیم.
ابتدا تعریف اصطلاحات فوق الذکر در چند بند پیاپی بیان می شود:
2-2-1-1- اثر مشترک
اثر مشترک، اثری است که در خلق آن دو یا چند نفر همفکری و مشارکت داشته باشند و مشارکت ها در خلق اثر با هدف و ایدۀ مشترک به یکدیگر مرتبط باشند. اثر مشترک دو نوع است:
الف- اثر مشترک تفکیک ناپذیر
اثر وقتی مشترک است که بطور مطلق غیرقابل تقسیم باشد و در نتیجۀ تلاش مشترک پدیدآورندگان به نحوی خلق شده باشد که اثری مستقل به وجود آید و این اثر ملک مشاع پدیدآورندگان محسوب می شود، که به آن اثر مشاع نیز گفته می شود. یا به عبارت دیگر در اثر مشترک باید نقش و سهم هر یک از پدیدآورندگان غیر قابل تمیز و منتشر در تمام اجزای اثر باشد. از خصوصیت بارز و مشخص چنین آثاری، تفکیک ناپذیری مطلق بخش های مختلف آنها است اینکه پس از به نتیجه رسیدن اثر تعیین اینکه کدام بخش نتیجۀ فعالیت کدام مؤلف است غیرممکن باشد. گاهی اینگونه آثار را به نام ” آثار ناشی از همکاری تفکیک ناپذیر” می خوانند در این صورت حقوق مؤلف (مادی و معنوی ) بطور مشترک به این همکاران تعلق دارد و باید از امتیازات و اختیارات خود طبق یک توافق مشترک برخوردار گردند. همچنین در این آثار نمی توان برای هر یک از آنها علاوه بر حق مؤلف نسبت به سهم و بخش ویژۀ او، حقی برای مجموع اثر قائل شد برای مثال در طراحی خودروهای ایران خودرو.

ب- اثر مشترک تفکیک پذیر
آثاری که به وسیلۀ چندین نفر بر مبنای یک برداشت و الهام مشترک، ولی جدا جدا، به نحوی که سهم هر یک از همکاران قابل تشخیص است، به وجود می آیند. البته این خالی از اهمیت است که مشارکت ها قابل تشخیص باشد یا خیر، این امکان وجود دارد که از جهت فیزیکی قابل تجزیه اما از جهت روحی و فکری غیر قابل تجزیه باشد. خصوصیت اینگونه آثار، تفکیک ناپذیری نسبی آنهاست و گاهی این آثار”آثار مشترک قابل تفکیک” خوانده می شود. به عنوان نمونه می توان از آثار مشترک ، اپرا که حاصل توافق بین مؤلف و سازنده موسیقی است و به سادگی تشخیص مبتنی بر تفکر مؤلف و سازندۀ موسیقی امکانپذیر است، اثر دراماتیک موزیکال ( نمایشی- موسیقی) که در آن سناریست ( نمایشنامه نویس )، سازنده و اعضای گروه موسیقی مشارکت کنندگان در اثر مشترک می باشند، ترانه که اثر مرکب از موسیقی و آواز است، کارتون (نقاشی متحرک) که حاصل همکاری بین مؤلف، سازندۀ موسیقی و اجراکنندگان است، گزارش که نتیجه همکاری بین گزارشگر و فرد گزارش شده است، آثاری که حاصل همکاری بین مؤلف واقعی و ظاهری است و به کارهای سیاه معروف اند، باله که مشتمل بر رقص و موسیقی است و فیلم های سینمایی و رادیو و تلویزیونی نام برد. که در مورد اخیر نظرات متفاوت است بعضی آن را جمعی و بعضی مشترک می دانند که بعداً به آن می پردازیم.
در این نوع از اثر مشترک سهم هر یک از پدید آورندگان قابل تمایز از سهم دیگران است ، هر یک از همکاران از یک حق مؤلف به نسبت سهم شخصی خود و ضمناً از یک حق مؤلف مشترک با سایر همکاران نسبت به مجموع اثر برخوردار می باشد. هر کدام به تنهایی بر اثر خود حق مادی و معنوی پیدا می کنند و می تواند از سهم خود بهره ببرد به شرط اینکه انتشار و اجراء هر کدام ممکن باشد و لطمه ای به حقوق سایر مشترکین نزند (مثلاً تکثیر آواز بدون موسیقی و موسیقی بدون آواز). بنابراین در صورت اختلاف در انتشار و اجرا هر کدام می توانند بطور مجزا مورد استفاده و بهره برداری قرار دهند. بهره برداری مجزا البته به شرط عدم ایراد لطمه به بهره برداری اثر مشترک تجویز شده است؛ زیرا به واسطه کار جمعی است که اثر تهیه شده است و بنابراین به این نوع استفاده از اثر مشترک باید برتری داده شد.
2-2-1-2- اثر جمعی
از تعریفی که برای آثار مشترک ارائه شد، می توان استنباط کرد اثر جمعی چه اثری است. این اثر نیز حاصل خلاقیت پدیدآورندگان متعدد است، با این تفاوت که مداخلۀ آنها موجب ایجاد اجزای مستقلی می شود که هر یک به تنهایی قابل حمایتند اما در مجموع با توافق پدیدآورندگان به عنوان اثری مستقل و به نام شخصی اعم از حقیقی یا حقوقی که تحت مدیریت وی اثر خلق شده است، معرفی و منتشر می گردد. آثار جمعی، آثاری هستند که در تعریف و در قلمرو شمول خیلی روشن نیستند، نوعی اثر بی نام به شمار
می روند.

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

در زمینۀ موضوعات تاریخی، علمی و فنی در حال حاضر تحقیقات گروهی در جهان بسیار متداول شده است به عنوان مثال کتب فرهنگ لغات و دایره المعارف که دارای قلمرو کار فکری بسیار وسیع و نیاز به تخصص های مختلف دارد و اصولاً یک شخص قادر نیست آن را به تنهایی به انجام برساند بلکه با همکاری و همفکری مؤلفان و هنرمندان مختلف به ثمر خواهد رسید که از دقت و صحت بیشتری نیز برخوردار خواهد بود و این چنین پدیده ای نیاز به مدیریت و هماهنگی لازم دارد. لذا ناچار ادارۀ امر با شخص واحدی خواهد بود که خط مشی کار را مشخص و بر اجرای آن نظارت خواهد کرد. البته ضرورت ندارد که مدیر ( اعم از شخص حقیقی یا حقوقی )، در آفرینش پدیدۀ فکری جمعی مشارکت داشته باشد بلکه اشراف و نظارت بر کارهای مزبور، تنظیم، تنسیق، تصحیح، همگن ساختن ابواب و فصول و ارائه یکنواخت مطالب کافی است که وی مؤلف آثار جمعی در همۀ احوال باشد. همچنین می توان به عنوان مثال به کتاب های درسی آموزش و پرورش، مجلات دوره ای و روزنامه ها اشاره داشت.
2-2-1-3- اثر ثانوی
یکی از اقسام آثار و آفرینه های فکری و ذهنی، آثار فرعی یا ثانوی است. در بیشتر آثار فکری اصلی، این قابلیت وجود دارد که آثار فرعی از آنها مشتق گردد و مؤلف می تواند در تهیۀ اثر از اثر سابق بهره بگیرد. به آثاری که از آثار اصلی متفرع و مشتق شده باشند، آثار اقتباسی یا اشتقاقی نیز می گویند. این نوع آثار شامل اقتباس، ترجمه، جُنگ در زمینۀ ادبی و تنظیم در زمینۀ موسیقی و تبدیل در زمینه های پلاستیکی (تجسمی) می شود.
اشتقاق و اقتباس از آثار فکری اصلی، می تواند شکل های گوناگونی داشته باشد. برای مثال: در آفرینه های موسیقی ممکن است از طریق انتقال آهنگی از دستگاهی یا دستگاهی موسیقی به دستگاه دیگر و سازهای دیگر، صورت گیرد و نوع دیگر از این آثار، آثاری که از ترکیب آثار دیگر پدیدآمده است مانند مجموعه های منتخب نظم و نثر و پاره ای از آثار هنری که از ترکیب چند اثر قبلی ایجاد شده است. همین طور از طریق ادغام، گلچین کردن، ترکیب مناسب آهنگ ها، همچنین تلیخص و تبدیل یا ترجمۀ آفرینه ادبی می تواند راه دیگری برای ایجاد آفرینه فرعی باشد. مثلاً منظور از تبدیل آن است که اثری را از نوعی به نوع دیگر تبدیل کنند،چنانکه با الهام گرفتن از شعری یک تابلوی نقاشی یا با استفاده از یک اثر نقاشی مجسمه ای پدیدآورند یا از یک رمان یک سناریو بسازند.
2-2-2- آثار مرکب در نظام های حقوقی مختلف
برای تعیین و ارزیابی تفاوت ها و شباهت های نظام های حقوقی ملی گوناگون در تعریف آثار مرکب، چند نظام حقوقی مختلف مورد توجه قرار می گیرد و انواع گوناگون آثار مرکب را به ترتیب مورد مطالعه تطبیقی قرار می دهیم.

2-2-2-1-

دیدگاهتان را بنویسید