طرحواره­های ناسازگار اولیه را بشناسیم

خصوصیات طرحواره­های ناسازگار اولیه:

الگوها یا درون مایه­های عمیق و فراگیری هستند.

از خاطرات، هیجان­ها، شناخت­واره­ها و احساسات بدنی تشکیل شده­اند.

در دوران کودکی یا نوجوانی شکل گرفته­اند.

در سیر زندگی تداوم دارند.

درباره­ی خود و رابطه با دیگران هستند.

به شدت ناکارآمدند.

 

 

2-3-6 عملکردهای طرحواره­های ناسازگار اولیه:

1- تداوم طرحواره: تمام افکار، احساسها، و رفتارهایی را در بر می­گیرد که به جای بهبود طرحواره، در نهایت باعث تقویت آن می­شود. به عبارتی تمام پیش­گوییهای خود­کامبخش فرد.

2- بهبود طرحواره: از آن جایی که طرحواره، مجموعه­ای از خاطرات، هیجان­ها، احساس­های بدنی و شناخت­واره­ها است، بهبود طرحواره به کاهش تمام این موارد مربوط می­شود: شدت خاطرات مرتبط با طرحواره، فعال شدن هیجانی طرحواره، نیرومندی احساس­های بدنی و ناسازگاری شناخت­واره (یانگ و همکاران، 2003، ترجمه­ی حمید پور و اندوز، 1392).

 

2-3-7  سبک­های مقابله­ای ناسازگار:

1- تسلیم طرحواره: وقتی بیماران، تسلیم طرحواره می­شوند، به درست بودن آن گردن می­نهند و هیچ وقت سعی نمی­کنند با طرحواره بجنگند یا از آن اجتناب کنند، بلکه می­پذیرند که طرحواره­ها درست است.

2- اجتناب طرحواره: وقتی بیماران سبک مقابله­ای اجتناب را به کار می­برند، سعی می کنند زندگی خود را طوری تنظیم کنند که طرحواره هیچ وقت فعال نشود. «آنها می­کوشند با ناآگاهی زندگی کنند، انگار که اصلاً طرحواره­ای ندارند. معمولاٌ از موقعیت­های برانگیزاننده­ی طرحواره، مثل روابط صمیمی یا چالش­های شغلی، اجتناب می­کنند. اکثر این بیماران از تمام حوزه­های زندگی که نسبت به آن­ها احساس آسیب پذیری می­کنند، روبر می­گرداند.

3- جبران افراطی طرحواره: وقتی بیماران، سبک مقابله­ای جبران افراطی به کار می­برند، از طریق فکر، احساس، رفتار والدین بین فردی به گونه­ای با طرحواره می­جنگد که انگار طرحواره­ی متضادی دارند. آن­ها سعی می­کنند تا حد ممکن با دوران کودکی خود یعنی زمان شکل­گیری طرحواره­ها، متفاوت باشند. اگر در دوران کودکی، احساس بی­ارزشی می­کرده­اند، بعداً در دوران بزرگسالی، تلاش می­کنند افرادی کامل و بی­عیب و نقص جلوه کنند. اگر در کودکی مطیع بوده­اند، در بزرگسالی، رو در روی همه می­ایستند. اگر در دوران کودکی تحت کنترل دیگران بوده­اند، در بزرگسالی، دیگران را کنترل می­کنند یا به هیچ وجه حاضر به پذیرفتن نفوذ و تأثیر دیگران بر خود نیستند. اگر مورد بد رفتاری قرار گرفته­اند، با دیگران بد رفتاری می­کنند. آنها به هنگام روبه رو شدن با طرحواره، دست به حمله­ی متقابل می­زنند. در ظاهر، اعتماد به نفس زیادی دارند، ولی در باطن، هر لحظه نسبت به فعال شدن طرحواره، احسای تهدید می­کنند (یانگ و همکاران، 2003، ترجمه­ی حمید پور و اندوز، 1392).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   عزت نفس از دیدگاه اسلام و قرآن

 

2-3-8 پاسخ­های مقابله­ای:

پاسخ­های مقابله­ای، راهبردها یا رفتارهای مشخصی هستند که از طریق سه سبک رفتاری (جبران افراطی، اجتناب و تسلیم) به منصه­ی ظهور می­رسند. پاسخ­های مقابله­ای عبارتند از تمام پاسخ­هایی که در خزانه­ی رفتاری فرد در مقابل تهدید وجود دارند، به عبارتی تمام راههای بی­همتا و فرد ویژه­ای که بیماران از طریق آنها، جبران افراطی، تسلیم، و اجتناب را آشکار می­سازند. وقتی فرد از روی عادت، پاسخ­های مقابله­ای خاصی را به کار می­گیرد، پاسخ­های مقابله­ای به سبک مقابله­ای گره می­خورند. لذا سبک مقابله­ای، یک صفت است و پاسخ مقابله­ای، یک حالت. سبک مقابله­ای، مجموعه­ای از پاسخ­های مقابله­ای است که فرد به طور ویژه، آنها را به منظور اجتناب، تسلیم و جبران افراطی طرحواره­ها به کار می­گیرد. پاسخ مقابله­ای، رفتار خاصی است که فرد در یک لحظه­ی خاص و گذرا از خود نشان می­دهد (یانگ و همکاران، 2003، ترجمه­ی حمید پور و اندوز، 1392).

 

2-3-9 ارتباط طرحواره­های ناسازگار اولیه با اختلال تنظیم هیجانی

طرحواره­های ناسازگار اولیه که موجب اختلالات هیجانی می­شوند از طرحواره­های افراد عادی انعطاف پذیر تر، خشک­تر و عینی­ترند (جانستون، دورای، کورتنی، بایلس، و اوکان[1]، 2009). نظریه­های شناختی در مورد اختلال­های هیجانی، نظیر نظریه­ی طرحواره بک (1999) بر این اصل مبتنی هستند که اختلال­های روانی با آشفتگی در تفکر همراه می­باشند. به ویژه اضطراب و افسردگی که با افکار منفی خودکار و تحریف در تفسیر محرک­ها و رویدادها مشخص می­شوند. تصور می­شود که افکار منفی یا تفاسیر تحریف شده، از فعال شدن باورهای منفی انباشته شده در حافظه بلند مدت منشأ می‌گیرند.

 

[1] . Jansoon، Dorahy، Courtney، Bayles، Okane

Related articles

تاثیر شاخص اقتصاد بر کیفیت زندگی

– اقتصاد کشورهای مختلف دنیا را می توان به سه گروه تقسیم کرد: گروه اول، کشورهای پیشرفته که مفهوم توسعه در این کشورها عبارت است از افزایش رفاه اجتماعی از طریق رشد اقتصادی و دقت بیشتر در حفظ محیط زیست، استفاده از ابزارهای جدیدتر به منظور راحتی بیشتر و کشف و دستیابی به ناممکن های […]

Learn More

ابعاد و انواع اعتماد در سازمان

ابعاد اعتماد ابعاد کلیدی پنهان در مفهوم اعتماد کدامند؟ مدارک و شواهد تازه پنج بعد را شناسایی کرده است: صداقت، شایستگی، ثبات، وفاداری، رک و راست بودن         صداقت: صداقت بر درستی و شرافت دلالت دارد. نظر به می رسد که به هنگام ارزیابی میزان قابل اعتماد بودن دیگری این بعد با […]

Learn More

تاثیر مهارت های ارتباطی در ایجاد ارتباطات سالم

مهارت­های ارتباطی مهارتهای ارتباطی به منزله آن دسته از مهارتهایی هستند که به واسطه آنها افراد می توانند در گیر تعاملهای بین فردی و فرایند ارتباط شوند؛ یعنی فرایندی که افراد در طی آن ، اطلاعات، افکار و احساسهای خود را از طریق مبادله کلامی و غیر کلامی با یکدیگر در میان می گذارند (هارجی، […]

Learn More