طرحواره­های ناسازگار اولیه را بشناسیم

خصوصیات طرحواره­های ناسازگار اولیه:

الگوها یا درون مایه­های عمیق و فراگیری هستند.

از خاطرات، هیجان­ها، شناخت­واره­ها و احساسات بدنی تشکیل شده­اند.

در دوران کودکی یا نوجوانی شکل گرفته­اند.

در سیر زندگی تداوم دارند.

درباره­ی خود و رابطه با دیگران هستند.

به شدت ناکارآمدند.

 

 

2-3-6 عملکردهای طرحواره­های ناسازگار اولیه:

1- تداوم طرحواره: تمام افکار، احساسها، و رفتارهایی را در بر می­گیرد که به جای بهبود طرحواره، در نهایت باعث تقویت آن می­شود. به عبارتی تمام پیش­گوییهای خود­کامبخش فرد.

2- بهبود طرحواره: از آن جایی که طرحواره، مجموعه­ای از خاطرات، هیجان­ها، احساس­های بدنی و شناخت­واره­ها است، بهبود طرحواره به کاهش تمام این موارد مربوط می­شود: شدت خاطرات مرتبط با طرحواره، فعال شدن هیجانی طرحواره، نیرومندی احساس­های بدنی و ناسازگاری شناخت­واره (یانگ و همکاران، 2003، ترجمه­ی حمید پور و اندوز، 1392).

 

2-3-7  سبک­های مقابله­ای ناسازگار:

1- تسلیم طرحواره: وقتی بیماران، تسلیم طرحواره می­شوند، به درست بودن آن گردن می­نهند و هیچ وقت سعی نمی­کنند با طرحواره بجنگند یا از آن اجتناب کنند، بلکه می­پذیرند که طرحواره­ها درست است.

2- اجتناب طرحواره: وقتی بیماران سبک مقابله­ای اجتناب را به کار می­برند، سعی می کنند زندگی خود را طوری تنظیم کنند که طرحواره هیچ وقت فعال نشود. «آنها می­کوشند با ناآگاهی زندگی کنند، انگار که اصلاً طرحواره­ای ندارند. معمولاٌ از موقعیت­های برانگیزاننده­ی طرحواره، مثل روابط صمیمی یا چالش­های شغلی، اجتناب می­کنند. اکثر این بیماران از تمام حوزه­های زندگی که نسبت به آن­ها احساس آسیب پذیری می­کنند، روبر می­گرداند.

3- جبران افراطی طرحواره: وقتی بیماران، سبک مقابله­ای جبران افراطی به کار می­برند، از طریق فکر، احساس، رفتار والدین بین فردی به گونه­ای با طرحواره می­جنگد که انگار طرحواره­ی متضادی دارند. آن­ها سعی می­کنند تا حد ممکن با دوران کودکی خود یعنی زمان شکل­گیری طرحواره­ها، متفاوت باشند. اگر در دوران کودکی، احساس بی­ارزشی می­کرده­اند، بعداً در دوران بزرگسالی، تلاش می­کنند افرادی کامل و بی­عیب و نقص جلوه کنند. اگر در کودکی مطیع بوده­اند، در بزرگسالی، رو در روی همه می­ایستند. اگر در دوران کودکی تحت کنترل دیگران بوده­اند، در بزرگسالی، دیگران را کنترل می­کنند یا به هیچ وجه حاضر به پذیرفتن نفوذ و تأثیر دیگران بر خود نیستند. اگر مورد بد رفتاری قرار گرفته­اند، با دیگران بد رفتاری می­کنند. آنها به هنگام روبه رو شدن با طرحواره، دست به حمله­ی متقابل می­زنند. در ظاهر، اعتماد به نفس زیادی دارند، ولی در باطن، هر لحظه نسبت به فعال شدن طرحواره، احسای تهدید می­کنند (یانگ و همکاران، 2003، ترجمه­ی حمید پور و اندوز، 1392).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   راه اندازی فود کورت توسط گروه سرآشپزان آسیا

 

2-3-8 پاسخ­های مقابله­ای:

پاسخ­های مقابله­ای، راهبردها یا رفتارهای مشخصی هستند که از طریق سه سبک رفتاری (جبران افراطی، اجتناب و تسلیم) به منصه­ی ظهور می­رسند. پاسخ­های مقابله­ای عبارتند از تمام پاسخ­هایی که در خزانه­ی رفتاری فرد در مقابل تهدید وجود دارند، به عبارتی تمام راههای بی­همتا و فرد ویژه­ای که بیماران از طریق آنها، جبران افراطی، تسلیم، و اجتناب را آشکار می­سازند. وقتی فرد از روی عادت، پاسخ­های مقابله­ای خاصی را به کار می­گیرد، پاسخ­های مقابله­ای به سبک مقابله­ای گره می­خورند. لذا سبک مقابله­ای، یک صفت است و پاسخ مقابله­ای، یک حالت. سبک مقابله­ای، مجموعه­ای از پاسخ­های مقابله­ای است که فرد به طور ویژه، آنها را به منظور اجتناب، تسلیم و جبران افراطی طرحواره­ها به کار می­گیرد. پاسخ مقابله­ای، رفتار خاصی است که فرد در یک لحظه­ی خاص و گذرا از خود نشان می­دهد (یانگ و همکاران، 2003، ترجمه­ی حمید پور و اندوز، 1392).

 

2-3-9 ارتباط طرحواره­های ناسازگار اولیه با اختلال تنظیم هیجانی

طرحواره­های ناسازگار اولیه که موجب اختلالات هیجانی می­شوند از طرحواره­های افراد عادی انعطاف پذیر تر، خشک­تر و عینی­ترند (جانستون، دورای، کورتنی، بایلس، و اوکان[1]، 2009). نظریه­های شناختی در مورد اختلال­های هیجانی، نظیر نظریه­ی طرحواره بک (1999) بر این اصل مبتنی هستند که اختلال­های روانی با آشفتگی در تفکر همراه می­باشند. به ویژه اضطراب و افسردگی که با افکار منفی خودکار و تحریف در تفسیر محرک­ها و رویدادها مشخص می­شوند. تصور می­شود که افکار منفی یا تفاسیر تحریف شده، از فعال شدن باورهای منفی انباشته شده در حافظه بلند مدت منشأ می‌گیرند.

 

[1] . Jansoon، Dorahy، Courtney، Bayles، Okane

Related articles

خودکنترلی رفتاری و هوش هیجانی از نظر روانشناختی

خود کنترلی وهوش هیجانی خود کنترلی یکی از مؤلفه های هوش هیجانی است.در اینجا مطالب مختصری دربارۀ هوش هیجانی بیان می شود.در واقع هوش هیجانی یا شناخت فرد از خود ودیگران به ارتباط با دیگران وسازگاری وانطباق با محیط پیرامون برای موفق شدن در برآوردن خواسته های اجتماعی مرتبطمی باشد. هوش هیجانی شامل تواناییهای شناخت […]

Learn More

کیمیای بازار لپ‌تاپ ایران، Asus UX550 به بازار برگشت

  لپ‌تاپ ASUS Zenbook Pro UX550 از حدود سه ماه پیش که معرفی شد تا کنون بسیار مورد توجه کاربران و منتقدان حرفه‌ای قرار گرفته است. مدتی بود که جای خالی این لپ‌تاپ ظریف و کم‌وزن که از سخت افزاری قدرتمند برخوردار است، در بازار لپ‌تاپ‌های ایران به چشم میخورد. در فروشگاه‌های اینترنتی ناموجود بود […]

Learn More

تاثیر شاخص اقتصاد بر کیفیت زندگی

– اقتصاد کشورهای مختلف دنیا را می توان به سه گروه تقسیم کرد: گروه اول، کشورهای پیشرفته که مفهوم توسعه در این کشورها عبارت است از افزایش رفاه اجتماعی از طریق رشد اقتصادی و دقت بیشتر در حفظ محیط زیست، استفاده از ابزارهای جدیدتر به منظور راحتی بیشتر و کشف و دستیابی به ناممکن های […]

Learn More